ΛΑΣΙΘΙ

Αδρόμυλοι Λιθινών Σητείας, Ν. Λασιθίου

Οικισμός που υπάγεται στην κοινότητα Λιθινών, της επαρχίας Σητείας. Σήμερα ο οικισμός είναι σχεδόν εγκαταλειμμένος. Ζει μόνο μια οικογένεια. Το όνομα οφεί­λεται στους πολλούς υδρόμυλους που υπήρχαν παλιότερα στην περιοχή. Σήμερα σώ­ζεται μόνο ένας.

 

Ο P. Faure ισχυρίζεται πως οι Αδρόμυλοι ήταν το Κάτω Παλαιπέτσι που αναφέ­ρεται στην απογραφή του "Καστροφύλακα" το 1583, με 103 κατοίκους.

 

Περιοχή: 

Αγόροι Λατσίδας Μιραμπέλλου, Ν. Λασιθίου

Οικισμός της κοινότητας Λατσίδας Μιραμπέλλου του νομού Λασιθίου. Σήμε­ρα ο οικισμός είναι ακατοίκητος.

 

Στο χωριό αυτό υπάρχει μια βαθιά στέρνα βρόχινου νερού που έμεινε ιστορική για το δράμα που υπέστησαν εδώ τα γυναικόπαιδα και οι γέροι που αιχμαλωτίστηκαν μετά από τη μεγάλη σφαγή στο σπήλαιο της Μιλάτου το 1823. Η μεγάλη ουρά των δέσμιων αιχμαλώτων που μετέφερε ο Χασάν Πασάς από τη Μίλατο προς το Καινούργιο Χωριό (δηλ. τη σημερινή Νεάπολη Μιραμπέλλου) στάθμευσε για λίγο εδώ.

Περιοχή: 

Αγκαθιας Παλαικάστρου Σητείας, Ν. Λασιθίου

Οικισμός της κοινότητας Παλαικάστρου Σητείας του νομού Λασιθίου. Σήμερα κα­τοικείται από 130 περίπου άτομα. Βρίσκεται σε απόσταση 2 χμ. ανατολικά της κοινότητας. Σύμφωνα με ντόπια εκδοχή, η ονομασία του οφείλεται στα πολλά αγκά­θια που υπήρχαν γύρω από τον οικισμό.

 

Προς τα βόρεια του χωριού στην τοποθεσία Κουρεμένος βρέθηκαν από τους αρχαιολόγους Dowkins και Tod, επτά μυκηναϊκά σπίτια.

Περιοχή: 

Άγιος Χαράλαμπος Κάτω Μετοχίου, Ν. Λασιθίου

Οικισμός που υπάγεται στην κοινότητα Κάτω Μετοχίου, της επαρχίας Λασιθίου. Οι κάτοικοι του οικισμού είναι περίπου 120. Η παλιότερη ονομασία του οικισμού ήταν Γεροντομούρι. Αναφέρεται μάλιστα στονΚαστροφύλακα" ως Gieromuri και στο Βασιλικάτα ως Geto to Muri. Η νέα ονομα­σία του οφείλεται προφανώς στην ομώνυμη εκκλησία.

 

Περιοχή: 

Άγιος Στέφανος Σητείας, Ν. Λασιθίου

Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Σητείας. Απέχει από τη Σητεία 35 χμ. Είναι κτι­σμένο σε υψομ. 350 μ. Ο πληθυσμός του ανέρχεται στους 1.180 κατοίκους. Στην κοινότητα υπάγονται οι οικισμοί Δόρο, Άγιος Αντώνιος, Άγιος Ιωάννης, Χορδάκια, Μακρύ Γιαλός. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την παραγωγή λαδιού, σι­τηρών και με την καλλιέργεια οπωροκηπευτικών σε θερμοκήπια.

Περιοχή: 

Άγιος Σπυρίδων Σητείας, Ν. Λασιθίου

Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Σητείας. Βρίσκεται 16 χμ. δυτικά της Σητείας, σε υψόμ. 350 μ. Οι κάτοικοι είναι περίπου 80 και ασχολούνται με την παραγωγή λαδιού και σταφίδας. Στην κοινότητα υπάγεται και ο οικισμός Νέα Πραισός.

Περιοχή: 

Άγιος Παντελεήμονας ή Μαύρος Κόλυμπος Σητείας, Ν. Λασιθίου

Παραθαλάσσιος οικισμός της κοινότητας Ορεινού Σητείας του νομού Λασι­θίου. Βρίσκεται σε απόσταση 10 χιλιομέτρων νότια του Ορεινού και σήμερα κα­τοικείται από 80 περίπου άτομα. Η παλιότερη ονομασία του, που είναι και περισσότε­ρο γνωστή, ήταν Μαύρος Κόλυμπος. Η ονομασία αυτή προέρχεται από τα πολύ βαθιά νερά της θάλασσας. Τα τελευταία χρόνια μετονομάστηκε σε Άγιο Παντελεήμονα, από την ομώνυμη γραφική εκκλησία.

Περιοχή: 

Άγιος Κωνσταντίνος Χουμεριάκου Μιραμπέλλου, Ν. Λασιθίου

Οικισμός της κοινότητας Χουμεριάκου Μιραμπέλλου. Κατοικείται από μια μόνο οικογένεια, τους Ατσαμάκηδες, που διατηρούν ένα καφενείο. Κατά τη διάρκεια του μαζέματος των ελιών κατεβαίνουν στον οικισμό και άλλες οικογένειες από το Λασίθι. Το 1988 λειτούργησε και ελαιοτριβείο που εξυπηρετεί όλη την περιφέρεια και ανήκει στον Ευάγγελο Σταυρακάκη. Η μοναδική εκκλησία είναι αφιερωμένη στον Άγιο Κωνσταντίνο απ' όπου πήρε και τ' όνομά του το χωριό.

Περιοχή: 

Άγιος Νικόλαος, Ν. Λασιθίου

Στη μέση περίπου της δυτικής πλευράς του κόλπου του Μιραμπέλλου βρίσκεται η σημερινή γραφική πρωτεύουσα του νομού Λασιθίου: ο Άγιος Νικόλαος. Το όνομά της η πόλη πήρε από την παλιά βυζαντινή με τρούλο εκκλησία του Αγίου Νικολάου, που βρίσκεται στο ομώνυμο ακρωτήρι στα βορειοδυτικά της πόλης.

Κατά τη διάρκεια των αιώνων ο τόπος είχε διάφορα ονόματα. Στη θέση του σημερινού Αγίου Νικολάου, από τον 8ο αιώνα π.Χ. υπήρχε μια πολιτεία που το όνομά της ήτανε Λατώ. Τα ερείπια της σώζονται στην ορεινή τοποθεσία Γουλάς της Κριτσάς.

Περιοχή: 

Άγιος Κωνσταντίνος, Ν. Λασιθίου

Βρίσκεται δυτικά του Αγίου Νικολάου, σε απόσταση 47 χμ. απ αυτόν. Είναι κτισμέ­νο σε υψόμ.  850 μ. Οι κάτοικοι είναι περίπου 229 και ασχολούνται με τη γεωργία και την  κτηνοτροφία.

Η ονομασία του χωριού οφείλεται προφανώς στην ομώνυμη ενετική εκκλησία που υπήρχε στο σημείο που είναι κτισμένη σήμερα η εκκλησία του Αγ. Κωνσταντίνου.

Περιοχή: 

Αγίος Ιωάννης Ιεράπετρας, Ν. Λασιθίου

Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Ιεράπετρας. Βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της επαρχίας. Είναι κτισμένο σε υψόμ. 435 μ. Απέχει από τον Άγιο Νικό­λαο 53,7 χμ. Οι κάτοικοι ανέρχονται σε 720. Στην κοινότητα υπάγονται και οι οικισμοί Κουτσουνάρικαι Φέρμα.

Κάτω από το χωριό απλώνεται μεγάλη ελαιόφυτη κοιλάδα, που παρουσιάζει θαυμά­σια θέα προς το Λιβυκό Πέλαγος.

Περιοχή: 

Άγιος Γεώργιος Σητείας, Ν. Λασιθίου

Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Σητείας. Βρίσκεται 70 χμ. νοτιοανατολικά του Αγίου Νικολάου. Είναι κτισμένο σε λαγκάδα, σε υψόμ. 240 μ. Οι κάτοικοι του είναι περίπου 170 και ασχολούνται με την καλλιέργεια ελαιοδέντρων, αμπελιών και εσπερι­δοειδών. Στην κοινότητα υπάγονται οι μικροσυνοικισμοί Πάνω Επισκοπή, Σωτήρας, Δραπάνοι, Βουβάλοι. Οι τρεις τελευταίοι είναι σήμερα εγκαταλειμμένοι.

Περιοχή: 

Άγιος Γεώργιος, Ν. Λασιθίου

Κωμόπολη και κοινότητα της επαρχίας Λασιθίου. Βρίσκεται νοτιοδυτικά του Αγίου Νικολάου, σε απόσταση 45 χμ., κτισμένη σε υψόμ. 820 μ. 0 πληθυσμός της ανέρχεται στους 1.030 κατοίκους, που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

Περιοχή: 

Άγιος Αντώνιος Μιραμπέλλου, Ν. Λασιθίου

Ο Άγιος Αντώνιος είναι χωριό και κοινότητα της επαρχίας Μιραμπέλλου. Βρίσκεται σε απόσταση 27 χμ. βορειοδυτικά του Αγίου Νικολάου και σε υψόμ. 250 περίπου μ. Οι 200 περίπου κάτοικοι του ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.

 Στην κοινότητα του Αγίου Αντωνίου υπάγονται και οι κοντινοί οικισμοί Κουνάλι, Τσαμπί, Φραθιάς, Ανώγεια και Αμυγδαλόλακκος.

Περιοχή: 

Αγία Τριάδα Σητείας, Ν. Λασιθίου

Χωριό και κοινότητα της επαρχίας Σητείας. Απέχει 35 χμ. περίπου από τη Σητεία και είναι το ακρότερο χωριό του Οροπεδίου, σε υψόμ. 410 μ. Έχει περίπου 200 κατοικους που ασχολούνται με την παραγωγή λαδιού, σταφίδας, κρασιού, καθώς επί­σης και με το ψάρεμα.

 Η παλιότερη ονομασία του χωριού ήταν Τσω. Δε μπορούμε να εξακριβώσουμε από πού προήλθε. Η σημερινή του ονομασία οφείλεται στον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδας.

Περιοχή: 

Σελίδες